Czyste Powietrze z nowymi zasadami. Więcej dotacji i dłuższy czas na inwestycje

Od 20 lipca 2026 r. w programie Czyste Powietrze obowiązują rozwiązania, które mają ułatwić dostęp do wsparcia większej grupie właścicieli domów. Zmiany obejmują m.in. zasady własności, wysokość dotacji, czas na rozliczenie prac oraz warunki związane z dokumentacją i wyborem urządzeń grzewczych.

Wprowadzony pakiet nie zmienia jednego z podstawowych założeń programu: przy udzielaniu pomocy nadal ma liczyć się bezpieczeństwo beneficjentów i jakość realizowanych inwestycji. Nowe reguły dotyczą wniosków składanych od 20 lipca 2026 r.

Szerszy dostęp do programu i nowe wyjątki

Jedna z ważniejszych korekt dotyczy zasad związanych z własnością nieruchomości. Rozszerzono katalog wyjątków od wymogu posiadania domu przez co najmniej 3 lata. Teraz z odstępstwa skorzystają także osoby, które nabyły nieruchomość w drodze zasiedzenia. Bez zmian pozostaje natomiast wyjątek dla nieruchomości uzyskanych w spadku.

Doprecyzowano również sytuacje, w których własność została zdobyta niedawno, ale z określonych powodów program nadal może być dostępny. W przypadku osób posiadających co najmniej 50% udziałów w nieruchomości wystarczy 1 rok posiadania, jeśli lokal lub dom został kupiony z rynku wtórnego albo otrzymany od rodziców, dziadków lub innych wstępnych w darowiźnie bądź w ramach umowy o dożywocie.

Wyższe stawki i więcej czasu na zakończenie prac

Podniesiono maksymalne stawki dotacji na część prac termomodernizacyjnych. Wzrost wynosi 10% i obejmuje m.in. ocieplenie ścian oraz innych przegród budowlanych, a także wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych. To istotna zmiana dla inwestorów planujących kompleksową modernizację budynku.

Beneficjenci korzystający z prefinansowania dostali także dłuższy czas na wykonanie prac finansowanych zaliczką. Termin wydłużono do 180 dni zamiast dotychczasowych 120. Z nowego limitu mogą skorzystać również osoby, które podpisały już umowę w naborze prowadzonym od 31 marca 2025 r., pod warunkiem zmiany umowy. Po zakończeniu robót nadal przysługuje im dodatkowe 30 dni na złożenie wniosku o płatność rozliczający zaliczkę.

Łatwiejsza dokumentacja i nowe zasady dla źródeł ciepła

Program ma być prostszy także na etapie potwierdzania wykonanych prac. Od 20 lipca 2026 r. więcej specjalistów może podpisywać dokumenty techniczne potrzebne do rozliczenia inwestycji. Dotyczy to m.in. potwierdzenia trwałego odłączenia starego źródła ciepła oraz dostosowania przewodów kominowych. Oprócz mistrzów kominiarskich takie dokumenty będą mogli wystawiać również specjaliści z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.

Ułatwiono także przygotowanie wniosków. Osoby korzystające z pomocy operatorów mogą samodzielnie sporządzać robocze wersje dokumentów w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD), co ma przyspieszyć i uporządkować proces składania aplikacji. Doprecyzowano też zasady związane z Listą ZUM: jeśli urządzenie zostało zawieszone lub usunięte z listy przed wystawieniem faktury końcowej, nadal może kwalifikować się do wsparcia, o ile znajdowało się na liście w dniu wystawienia faktury zaliczkowej na zakup lub montaż i finalnie zostanie rozliczone odpowiednią fakturą.

Zmiany w ogrzewaniu elektrycznym i kierunek dalszego rozwoju

Najbardziej stanowcza zapowiedź dotyczy przyszłości programu. Od 2027 r. Czyste Powietrze będzie wspierać wyłącznie najbardziej efektywne energetycznie źródła ciepła. Oznacza to rezygnację z dofinansowania dla ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. W praktyce wsparcie nie obejmie już takich urządzeń jak maty grzewcze, kotły elektryczne czy grzejniki elektryczne.

Reforma, która obowiązuje od 31 marca 2025 r., pozostawiła jednak bez zmian kilka kluczowych filarów programu. Nadal wymagane są audyt energetyczny i świadectwo charakterystyki energetycznej, działa system operatorów, obowiązują limity kosztów kwalifikowanych oraz zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”. Bez zmian pozostają też brak dotacji do kotłów gazowych, dotychczasowe poziomy dofinansowania i kryteria dochodowe.

Dlaczego to ważne dla mieszkańców

Zmiany w Czystym Powietrzu mają bezpośrednie znaczenie dla lokalnych właścicieli domów, zwłaszcza tych, którzy planują ocieplenie budynku, wymianę stolarki okiennej albo modernizację systemu ogrzewania. W praktyce oznacza to łatwiejszy start dla części osób, wyższe wsparcie finansowe oraz mniej problemów formalnych przy kompletowaniu dokumentów. Dla mieszkańców regionu to także szansa na szybsze przeprowadzenie inwestycji, która ma wpływ zarówno na rachunki za energię, jak i jakość powietrza w okolicy.

Program pozostaje jednym z najważniejszych narzędzi wspierających termomodernizację domów jednorodzinnych, a jego kolejne korekty pokazują, że zasady są dostosowywane do praktyki i uwag zgłaszanych przez uczestników. W konsultacjach uczestniczyli m.in. właściciele domów, gminy, operatorzy, wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz przedstawiciele branży wykonawców.

Program Czyste Powietrze będzie nadal rozwijany przez NFOŚiGW, aby skuteczniej wspierać termomodernizację domów i poprawę jakości powietrza.

NFOŚiGW

Nowe zasady mają więc z jednej strony zwiększyć dostępność dotacji, a z drugiej utrzymać kontrolę nad jakością inwestycji. Dla osób planujących modernizację domu najbliższe miesiące mogą okazać się dobrym momentem na przygotowanie dokumentów i sprawdzenie, z których udogodnień można skorzystać jeszcze przed kolejnymi zmianami w 2027 r.

Informacje przekazał Portal Beneficjenta Wrocław.