Antoni Cieszyński

Profesor stomatologii
31.05.1882 04.07.1941 Oleśnica

Biografia

Antoni Cieszyński urodził się 31 maja 1882 roku w Oleśnicy w rodzinie Tomasza i Emilii z Chiżyńskich. Studiował medycynę, stomatologię i filozofię w Berlinie i Monachium. Dyplom lekarza dentysty otrzymał w 1905, doktorat z najwyższym odznaczeniem – summa cum laude w grudniu 1911.

W 1913 został mianowany profesorem nadzwyczajnym i kierownikiem Ambulatorium Dentystycznego Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Lwowskiego. W marcu 1914 ambulatorium zostało przekształcone w pierwszy w Polsce Instytut Dentystyczny (w 1930 w Klinikę Stomatologiczną).

Po wybuchu I wojny światowej zorganizował w Instytucie Dentystycznym placówkę Polskiego Czerwonego Krzyża. Z powodu ofensywy rosyjskiej i zajęcia Lwowa we wrześniu 1914 ewakuował się najpierw do Tarnowa, a później do Wiednia. Założył tam oddział dla obrażeń szczękowych i poliklinikę stomatologiczną dla uchodźców z Polski. W tym mieście w 1915 został członkiem zarządu Polskiego Archiwum Wojennego. W czasie zamachu ukraińskiego na Lwów (1–22 listopada 1918) zorganizował Polską Służbę Sanitarną i organizował punkty opatrunkowe dla rannych w części Lwowa zajętej przez Ukraińców.

Był członkiem honorowym Towarzystw Stomatologicznych w Waszyngtonie, Buenos Aires, Pradze i Wiedniu. Był kierownikiem Katedry Dentystyki UJK i Lwowskiego Państwowego Instytutu Medycyny. W roku akademickim 1927/28 pełnił funkcję dziekana Wydziału Lekarskiego UJK. Sprawował stanowisko przewodniczącego Komitetu Narodowego Międzynarodowego Związku Dentystycznego, był honorowym przewodniczącym Związku Słowiańskich Stomatologów.

Wydawał i redagował czasopisma Polska Dentystyka (od 1930 Polska Stomatologia) oraz Słowiańska Stomatologia. Był twórcą reguły izometrii w radiologii, oraz techniki zdjęć rentgenowskich zewnątrzustnych. Wydawał i był redaktorem Kwartalnika Stomatologicznego, Polskiej Dentystyki i Słowiańskiej Stomatologii. W 1936 na międzynarodowej konferencji w Brukseli otrzymał złoty medal im. W.O. Millera za pionierskie zasługi dla światowej stomatologii.

W okresie poprzedzającym II wojnę światową prowadził akcję pomocy represjonowanym przez niemieckich nazistów czeskim lekarzom pochodzenia żydowskiego. W 1938 ogłosił także, na łamach Polskiej Stomatologii, swój protest przeciw udziałowi Polski w rozbiorze Czechosłowacji. W okresie sowieckiej okupacji Lwowa 1939–1941 nadal prowadził działalność naukową. W sierpniu 1940 był gościem Wszechzwiązkowego Komitetu ds. Nauki ZSRR w Moskwie. Aresztowany przez niemieckich okupantów w nocy z 3 na 4 lipca 1941, tuż po wkroczeniu Niemców do Lwowa, został bez sądu rozstrzelany na Wzgórzach Wuleckich wraz z grupą 25 polskich profesorów wyższych uczelni Lwowa.

Od 1915 był mężem Róży z Troczyńskich.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Stworzył regułę izometrii i atlas radiologii stomatologicznej
Opracował systematykę techniki wykonywania zdjęć radiologicznych wewnątrz- i zewnątrzustnych
Wydawał i redagował czasopisma Polska Dentystyka/Polska Stomatologia oraz Słowiańska Stomatologia
Otrzymał złoty medal im. W.O. Millera na konferencji w Brukseli (1936) za pionierskie zasługi dla światowej stomatologii
Był autorem wielu udoskonaleń technicznych w sprzęcie stomatologicznym i technikach diagnostycznych

Ciekawostki

Był encyklopedystą i redaktorem Nowoczesnej encyklopedii zdrowia (1937–1939).
Otrzymał Złoty Krzyż Zasługi (1939) i Medal Niepodległości (1933).
Prowadził akcję pomocy represjonowanym czeskim lekarzom pochodzenia żydowskiego przed II wojną światową.

Udostępnij